نوار عصب و عضله چیست؟

نوار عصب و عضله به مجموعه ای از تست ها و تکنیک های پزشکی گفته می‌شود که با هدف ارزیابی عملکرد عصب ها و عضلات مورد استفاده قرار می‌ گیرد.

با انجام نوار عصب و عضله پزشکان می توانند اختلالات عصبی و عضلانی را تشخیص داده و درمان به موقع و موثر را انجام می دهند.

نوار عصب یا NCS همان تست هدایت عصبی است، روشی برای اندازه گیری سرعت و قدرت سیگنال های الکتریکی منتقل شده از عصب ها و عضلات می باشد.

نوار عضله یا EMG را الکترومیوگرافی هم می گویند و تستی مهم برای ارزیابی فعالیت الکتریکی عضلات است.

در انجام این تست از الکترودهایی استفاده میشود که پس از اتصال به عضلات می توانند فعالیت الکتریکی را در زمان استراحت و انقباض اندازه گیری نمایند.

دلایل انجام نوار عصب و عضله

بسیاری از کسانی که با تشخیص پزشک تست نوار عصب و عضله را انجام می دهند با این مسئله مواجه می‌شوند که دلیل انجام نوار عصب و عضله چیست؟

برای تشخیص بیماری های عصبی، محیطی و عضلانی این تست کاربردهای بسیار زیادی دارد، این تست به پزشکان کمک می کند تا هرگونه اختلال در سیستم عصبی محیطی و عضلانی را شناسایی کنند.

به عنوان مثال نوروپاتی دیابتی منجر به آسیب عصب ها میشود که بر اثر قند خون بالا اتفاق می افتد.

سندروم تونل کارپال باعث ایجاد فشار بر روی عصب مدین در مچ دست می‌شود.

میوپاتی ها که اختلال عضلانی هستند و بر اثر عوامل ژنتیکی، التهابی یا متابولیک اتفاق می افتد را می توان با نوار عصب عضله تشخیص داد.

برای تشخیص آسیب های ناشی از فشار یا تروما پزشکان تست نوار عصب و عضله را ضروری می دانند، با این روش می توانند میزان آسیب ها به عصب را تعیین نموده و تاثیر فشار بر روی عصب ها را بررسی می کنند.

گاهی اوقات نوار عصب و عضله با هدف پایش بیماری و پاسخ به درمان انجام می‌شود تا پزشکان بتوانند پیشرفت بیماری و پاسخ به درمان را به دقت ارزیابی نمایند.

چه کسانی کاندیدای انجام نوار عصب و عضله هستند؟

با توجه به کاربردهای بسیار زیاد و مهمی که نوار عصب و عضله دارد این سوال وجود دارد که چه کسانی کاندیدای نوار عصب و عضله هستند و چه افرادی می توانند از این تست تشخیصی به نتایج و اطلاعات مهم دست پیدا کنند.

افرادی با بی حسی، ضعف یا درد دست و پا

همه افرادی که بنا به دلایل نامشخص دچار بی‌حسی، ضعف یا درد در دست و پا میشوند می توانند تست نوار عصب و عضله را انجام دهند تا علت و شدت آسیب مشخص شود.

بیماران با اختلالات عضلانی و تحلیل عضلات

نوار عصب عضله برای همه بیمارانی که سابقه اختلالات عضلانی و تحلیل عضلات را داشته اند نیز انجام میشود.

معمولاً پزشکان برای پیشرفت بیماری و تاثیر تکنیک های درمانی این روش را برای بیماران مبتلا به اختلال عضلانی انجام می دهند.

این روش برای همه افرادی که درگیر علائم عصبی هستند یا سابقه آسیب و تروما داشته اند و یا به بیماری های مزمن مبتلا هستند انجام می‌شود.

مراحل انجام نوار عصب و عضله

برای اینکه نوار عصب و عضله به درستی و با بیشترین میزان دقت انجام شود مهم است که مراحل انجام آن به درستی سپری شود و هر مرحله از اهمیت بالایی برخوردار است.

آماده‌سازی بیمار قبل از تست

برای شروع تست نوار عصب عضله ابتدا باید مرحله آماده سازی بیمار انجام شود.

بیماران در محیط مناسب قرار می گیرند و لباس مخصوص به آنها داده می‌شود پس از آن پزشک روند انجام تست را برای افراد توضیح خواهند داد.

نحوه قرارگیری الکترودها و ثبت فعالیت عضلانی و عصبی

برای اینکه نوار عصب و عضله به درستی و با بیشترین میزان دقت انجام شود پزشکان از چندین الکترود استفاده می کنند که نحوه قرار گرفتن آنها در ثبت فعالیت عضلانی و عصبی بسیار مهم است.

الکترودها به طور مستقیم به عضله مربوطه متصل شده و ممکن است این فرایند برای بیماران با کمی ناراحتی همراه باشد اما دردناک نیست.

گاهی اوقات برای جمع آوری اطلاعات بیشتر در مورد وضعیت عضلات ممکن است الکترودها در نقاط مختلف عضله قرار بگیرند.

برای ثبت فعالیت عصب ها متخصصان معمولاً الکترود را در ناحیه ای از پوست قرار می دهند که عصب قرار گرفته است.

الکترودها با حساسیت زیاد در سطح پوست و در ناحیه عصب قرار داده میشوند و ممکن است با ایجاد شوک الکتریکی بسیار کوچک عصب نیز تحریک شود و متخصصان می توانند از این طریق اطلاعات لازم را جمع آوری کنند.

زمان انجام تست نوار عصب و عضله

مدت زمان انجام تست هدایت عصبی به طور معمول بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول می کشد، البته این زمان بستگی به تعداد عصب هایی دارد که باید بررسی شود و هر چقدر وضعیت بیمار پیچیده تر باشد این زمان طولانی‌تر خواهد شد.

در مورد زمان انجام الکترومیوگرافی پزشکان حدوداً نیم ساعت تا یک ساعت به زمان نیاز دارند.

هر چقدر که تعداد عضلات برای ارزیابی بیشتر باشد این زمان نیز افزایش خواهد یافت، البته مدت زمان الکترومیوگرافی به همکاری بیماران نیز مرتبط می‌شود.

مراقبت‌های بعد از نوار عصب و عضله

پس از انجام تست نوار عصب عضله تمامی نکات مراقبتی که پزشک به شما یادآور می‌شود را رعایت کنید تا از عوارض جانبی جلوگیری شود.

توصیه میشود که بعد از انجام این تست مدت زمان کافی استراحت کنید تا دچار خستگی یا ضعف عضلانی نشوید.

اگر به هر دلیلی درد یا ناراحتی حین تست و بعد از آن تجربه می کنید می توانید برای تسکین درد از مسکن های غیر نسخه ای مثل ایپوپروفن و استامینوفن استفاده نمایید.

فعالیت های مجاز بعد از تست

اگر بابت فعالیت های روزانه بعد از تست نوار و عصب و عضله نگران هستید، باید بدانید که هیچ منع و محدودیتی برای فعالیت های روزانه وجود ندارد.

فراموش نکنید که فعالیت های شدید و سنگین به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

روش های کاهش کبودی یا درد

احتمال ایجاد درد و کبودی بعد از تست نوار عصب عضله بسیار کم است.

با این حال اگر این عوارض اتفاق می افتد می توانید برای کاهش کبودی از کمپرس یخ استفاده کنید و برای کنترل درد مسکن هایی که پزشک تجویز می کند را تهیه نمایید.

مزایا نوار عصب و عضله

نوار عصب و عضله به عنوان یک روش تشخیصی مهم دارای مزایای متعددی می باشد که در ادامه مهمترین آنها را بررسی خواهیم کرد.

تشخیص دقیق مشکلات عصبی و عضلانی

از مزایای مهم نوار عصب و عضله باید به تشخیص دقیق اختلالات عصبی و عضلانی اشاره کرد.

اختلالاتی مثل نوروپاتی، میوپاتی و بیماری های عصبی را می توان با این تست به دقت تشخیص داد و درمان نمود.

کمک به برنامه ریزی درمانی و فیزیوتراپی

بعد از تشخیص آسیب های عضلانی و عصبی، دکتر لیلا یار محمدی می تواند با توجه به اطلاعات به دست آمده از نوار عصب و عضله برنامه ریزی دقیق و صحیحی برای درمان و فیزیوتراپی داشته باشد.

انجام این روش کمک می کند تا درمانی هدفمند و صحیح انجام شود و بهبود سریع اختلالات عصبی و عضلانی امکان پذیر است.

داده های قابل اعتماد و غیرتهاجمی برای پزشک

یکی از مزیت‌ های مهم نوار عصب و عضله داده های قابل اعتماد و دقیقی است که از این روش غیر تهاجمی به دست می آید.

پزشکان با این روش قطعاً عملکرد بسیار دقیقی داشته و به بهبود سریع تر بیماران کمک می کنند.

خطرات و عوارض نوار عصب و عضله

نوار عصب و عضله یک روش ایمن و کم خطر محسوب می‌شود که معمولاً عوارض چندان جدی بعد از این روش باقی نمی ماند.

در موارد جزئی ممکن است برخی از افراد با عوارض این روش تشخیصی مواجه شوند و شرایطی متفاوت را تجربه می کنند.

درد یا سوزش کوتاه مدت در محل الکترود

ممکن است برخی از افراد بعد از نوار عصب و عضله در محل اتصال الکترودها کمی درد یا سوزش احساس کنند که البته این حالت موقتی بوده و پس از مدت کوتاهی برطرف می‌شود.

کبودی یا التهاب خفیف پوست

احتمال ایجاد کبودی یا التهاب خفیف پوست بعد از نوار عصب و عضله وجود دارد، معمولاً چنین شرایطی در افراد ایجاد می‌شود که پوست بسیار حساس دارند که البته این عوارض خطرناک نیست و سریعاً برطرف خواهد شد.

عفونت یا آسیب بافتی جزئی

در موارد بسیار نادر ممکن است با انجام نوار عصب و عضله عفونت یا آسیب بافتی جزئی اتفاق بیفتد.

معمولاً چنین شرایطی در دوره طولانی تری بهبود پیدا می کند و نیاز به بررسی توسط پزشک دارد.