آرتروز نوعی بیماری التهابی است که مستقیماً مفاصل و بافت های اطراف آن را تحت تاثیر قرار داده و تخریب تدریجی غضروف ها و مفاصل باعث ایجاد حس درد، سفتی و محدودیت حرکتی میشود.
زمانی که این تغییرات تحت عنوان آرتروز کمر و ستون فقرات اتفاق می افتد افراد با محدودیت های وسیعی مواجه میشوند که می تواند شرایط طبیعی زندگی آنها را مختل کند.
علل موثر بروز آرتروز کمر و ستون فقرات کدامند؟
از آنجایی که آرتروز کمر و ستون فقرات ارتباط مستقیمی با سلامت عمومی افراد دارد و تاثیر منفی خود را بر زندگی فردی اعمال می کند مهم است که علل موثر بروز آن را شناخته تا بتوانید با پیشگیری به موقع و صحیح از گسترش چنین آسیبی جلوگیری کنید.
مهمترین دلایل بروز آرتروز کمر و ستون فقرات عبارتند از:
سن
مهمترین علت بروز آرتروز در بخش های مختلف بدن افزایش سن است، با افزایش سن و شروع روند پیری تغییراتی طبیعی در غضروف ها و مفاصل اتفاق می افتد.
این تغییرات اگر چه منفی هستند اما می تواند در صورت سهل انگاری و کوتاهی به آرتروز کمر و ستون فقرات تبدیل شود.
ژنتیک
در بروز بیماری هایی مثل آرتروز کمر و ستون فقرات ژنتیک نقش بسیار مهمی دارد، در خانواده هایی که سابقه بیماری های عضلانی اسکلتی وجود دارد ممکن است شماری از اعضای خانواده به آرتروز کمر و ستون فقرات مبتلا شوند و قطعاً ریسک ابتلا به آن در افراد خانواده بسیار زیاد است.
چاقی
یکی از مشکلاتی که در جامعه امروز کمتر به آن پرداخته میشود، معضل چاقی و اضافه وزن است.
وزن اضافه قطعاً فشار بیشتری به مفاصل وارد می کند، به ویژه زمانی که افراد با همان اضافه وزن فعالیت های مختلف را انجام داده و فشار غیرطبیعی به ناحیه کمر و ستون فقرات وارد می کنند.
این مسئله می تواند صدمات جدی به ستون فقرات وارد کرده و باعث بروز کمردرد و آرتروز ستون فقرات میشود.
صدمات جسمانی
یکی از دلایل مهم آسیب های کمر و ستون فقرات، صدماتی است که ممکن است بر اثر حوادث مختلف اتفاق بیفتد.
تجربه نشان می دهد کسانی که بنا به دلایل مختلف از جمله حوادث رانندگی یا انجام فعالیت های ورزشی پرخطر آسیب به کمر و ستون فقرات را تجربه کرده اند در آینده با وجود زمینه ای که دارند به آرتروز ستون فقرات مبتلا شوند.
بیماری های زمینه ای
بسیاری از کسانی که درگیر آرتروز کمر و ستون فقرات میشوند این بیماری و مشکل را بر اثر ابتلا به سایر بیماری ها تجربه کرده اند.
اختلالاتی مانند آرتریت روماتوئید یا هر نوع اختلال التهابی می تواند شرایط را برای ابتلا به آرتروز فراهم سازد.
شایع ترین علائم آرتروز کمر
کسانی که به آرتروز کمر مبتلا میشوند قطعاً در دوره ای از بیماری و با پیشرفت آن علائمی را تجربه می کنند که قطعاً بابت بروز هر کدام نگران شده و احتیاج به درمان خواهند داشت.
از مهمترین علائمی که مبتلایان به آرتروز کمر و ستون فقرات تجربه می کنند باید به دردی اشاره کرد که به صورت مزمن یا با شدت بالا اتفاق می افتد.
معمولاً درد ناشی از آرتروز ستون فقرات در بخش پایینی کمر حس میشود و این شرایط گاهاً همراه با سفتی بافت عضلات و مفاصل همراه است.
مبتلایان به آرتروز ستون فقرات و کمر معمولا بعد از نشستن های طولانی مدت یا صبح بعد از بیدار شدن حس سفتی و عدم انعطاف پذیری بسیار شدید دارند به گونه ای که جابجایی های ابتدای روز، نشستن یا برخاستن برای آنها بسیار دشوار است.
آرتروز کمر و ستون فقرات به مرور زمان دامنه حرکتی بدن را کاهش می دهد.
ستون فقرات بخشی بسیار مهم در سیستم حرکتی بدن است و زمانی که ستون فقرات دچار آرتروز میشود، حرکت کردن به سمت جلو، عقب و حتی خم شدن به طرفین برای بیماران بسیار سخت و دردناک خواهد شد و این مسئله خیلی زود منجر به کاهش کیفیت زندگی فرد خواهد شد.
از علائم شایع آرتروز ستون فقرات و کمر باید به حس خستگی عمومی اشاره کرد، این فراد ترجیح می دهند ساکن و بی حرکت بمانند و این مسئله باعث بدتر شدن شرایط جسمی و روحی آنها میشود.
معمولاً کسانی که چنین محدودیتی را در حد وسیع تجربه می کنند و دچار درد مزمن هستند ممکن است خیلی زود حالت اضطراب و افسردگی را تجربه کرده و کیفیت زندگی آنها افت شدیدی پیدا می کند.
از نشانه های دیگر آرتروز کمر باید به تغییرات واضح در بخش آسیب دیده اشاره کرد.
بیماران مبتلا به آرتروز ستون فقرات در بخش آسیب دیده التهابی را تجربه می کنند که باعث نگرانی آنها میشود و معمولاً ناحیه آسیب دیده متورم به نظر می رسد.
آرتروز در ستون فقرات می تواند در موارد شدید باعث حس تیر کشیدن و دردهای بسیار شدید و کوبنده در ناحیه کمر شود و این مسئله یک بازدارنده بسیار شدید برای انجام امورات عادی و روزانه است که در نهایت علاوه بر اختلال در روال طبیعی زندگی منجر به اختلال در زمان خواب و استراحت بیماران میشود.
روش های تشخیص آرتروز کمر و ستون فقرات
قطعاً زمانی که درد و مشکلات مربوط به کمر و ستون فقرات را تجربه می کنید با این نگرانی مواجه هستید که چه عارضه یا اختلالی رخ داده که چنین دردها و محدودیت هایی را متحمل شده اید.
متخصصان برای تشخیص آرتروز کمر و ستون فقرات از روش های متفاوتی استفاده می کند که هر کدام از آنها در تشخیص دقیق موثر و کاربردی هستند.
تاریخچه پزشکی
اولین و مهمترین اقدام برای تشخیص آرتروز کمر و ستون فقرات مطالعه تاریخچه پزشکی بیماران است.
دکتر لیلا یارمحمدی علائم بیمار را ارزیابی کرده و سوالاتی در مورد مدت زمان درد، محل بروز درد و شدت آن از بیمار می پرسد.
سابقه خانوادگی افراد در بیماری آرتروز و سایر مشکلات مفصلی به دقت ارزیابی خواهد شد.
معاینه بدنی
پس از جمع آوری اطلاعات اولیه پزشک اقدام به معاینه بدنی شخص نموده تا توانایی حرکت و وضعیت بدن فرد را به دقت ارزیابی نمایند.
در این ارزیابی میزان دامنه حرکتی و قدرت عضلات سنجیده میشود و محل درد نیز به خوبی بررسی خواهد شد.
تست های تصویری
یکی از روش های تشخیصی مهم برای بررسی بیماری های احتمالی از جمله آرتروز ستون فقرات تست های تصویربرداری است.
با این روش پزشک تصاویری از فضای مفصلی، التهابات موجود یا استخوان های اضافی دریافت نموده و تشخیص برای پزشک بسیار آسان میشود.
در صورتی که به تصاویر جزئی تری احتیاج داشته باشند ام آر آی انجام میشود تا علاوه بر بافت های استخوانی بافت های نرم، غضروف ها و حتی عروق خونی دیده شود.
در صورتی که پزشک بخواهد جزئیات بیشتری از بخش استخوانی و بافت های نرم دریافت کند انجام سیتیاسکن توصیه میشود و به عنوان یک روش تصویربرداری مهم در تشخیص آرتروز کمر و ستون فقرات نقش بسیار مهمی دارد.
آزمایش خون
یکی از روش های تشخیصی مهم برای ارزیابی بیماری هایی مانند آرتروز آزمایش خون است.
آزمایش خون انجام میشود تا پزشک فاکتورهای موثر بر این اختلال التهابی را ارزیابی کند.
در این مورد پزشک با اندازه گیری مارکرهای التهابی و سرعت رسوب خون متوجه میشود که آیا مشکلاتی مثل آرتروز در بدن اتفاق افتاده است یا خیر.
تست های عملکردی
از روش های تشخیصی برای ارزیابی آرتروز کمر و ستون فقرات، فعالیت های خاصی است که تحت عنوان تست عملکردی انجام میشود.
با انجام این فعالیت ها پزشک قابلیت حرکتی ستون فقرات را سنجیده و وضعیت حرکتی بخش های آسیب دیده را ارزیابی می کند.
چگونه آرتروز ستون فقرات را درمان کنیم؟
آرتروز کمر از آن دسته اختلالات جسمانی است که نیاز به درمان فوری دارد.
اگر در کنار مراقبت های خانگی درمان های تخصصی صحیح و به موقع انجام شود نه تنها می توانید علائم بیماری را مدیریت کنید بلکه نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی افراد دارد.
درمان تخصصی
اولین و مهمترین اقدام تخصصی برای درمان آرتروز تجویز دارو است، اگر بیمار درگیر درد ناشی از آرتروز باشد مسکن هایی مانند ایبوپروفن و استامینوفن تجویز میشود.
داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی نیز با هدف کاهش التهاب و درد تجویز شده و تاثیر قابل توجهی بر کنترل علائم بیماری دارد.
در صورت نیاز به عنوان یک درمان هدفمند و کاربردی بیماران تحت فیزیوتراپی قرار می گیرند تا با تقویت عضلات حمایت کننده ستون فقرات بتوانند دامنه حرکتی بدن را بهبود ببخشند.
اگر درد ناشی از آرتروز کمر بسیار وسیع و گسترده باشد گاهاً پزشک برای مدیریت علائم بیماری درمان های فیزیکی را توصیه می کنند، تحریک الکتریکی عصب برای کاهش درد یک اقدام موثر است.
زمانی که درمان های تخصصی تاثیر مناسب را نداشته باشد بهترین گزینه انجام جراحی است که در این روش با اقداماتی مانند دیسکتومی یا فیوژن ستون فقرات می توانند شرایط بهتری را برای بیماران رقم بزند.
درمان خانگی
قطعاً برای مبتلایان به آرتروز ستون فقرات انجام درمان های تخصصی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
نظر پزشکان این است که درمان های تخصصی و پزشکی را در کنار درمان های خانگی نیز انجام دهید تا هرچه سریع تر علائم آسیب برطرف شود.
برای مبتلایان به آرتروز کمر و ستون فقرات استفاده از کمپرس سرد و گرم توصیه میشود، کیسه های یخ برای کاهش درد و التهاب و کیسه گرم برای کاهش سفتی عضلات و مفاصل استفاده خواهد شد.
ضمناً می توانید مطابق با شرایط جسمانی خود حرکات نرمشی ملایم انجام داده و یا با پیادهروی، شنا و یوگا عضلات اطراف ستون فقرات را تقویت کنید و در نهایت به افزایش انعطاف پذیری سیستم حرکتی کمک خواهید کرد.
فراموش نکنید که برای مبتلایان به آرتروز ستون فقرات داشتن استراحت و خواب کافی بسیار مهم است.
با داشتن تغذیه سالم و مصرف امگا ۳ و غذاهای ضد التهابی دوره بهبودی سریع تری را سپری خواهید کرد.