آرتروز چیست؟

آرتروز یک بیماری التهابی مفاصل است و زمانی که اتفاق می افتد درد و ورم در مفصل آسیب دیده آنقدر زیاد می‌شود تا در نهایت محدودیت حرکتی رخ می دهد.

آرتروز معمولاً به دلیل ساییدگی و پارگی مفاصل رخ می دهد یا علت ایجاد آن واکنش های سیستم ایمنی بدن است.

انواع آرتروز

شرایط مبتلایان به آرتروز مشابه با یکدیگر نیست از آنجایی که این بیماری انواع مختلف دارد ممکن است بیماران در سنین متفاوت شرایط مختلفی را تجربه کنند.

استئوآرتریت (OA)

استئوآرتریت شایع ترین نوع آرتروز است که به دلیل تخریب غضروف و مفاصل و یا سایدگی در مفاصل ایجاد میشود، معمولاً این نوع آرتروز در افراد مسن تر دیده میشود.

آرتریت روماتوئید

یکی دیگر از انواع آرتروز آرتریت روماتوئید نام دارد که به عنوان یک بیماری خود ایمنی شناخته میشود و ممکن است به صورت ناگهانی در هر سنی با شدت متفاوت رخ دهد.

در پی بروز این بیماری سیستم ایمنی بدن بافت مفاصل را مورد حمله قرار داده که باعث ایجاد التهاب میشود.

تفاوت آرتروز و التهاب مفصلی دیگر

آرتروز نوعی اختلال مفصلی است که باعث تخریب و ساییدگی مفصل میشود، مهمترین علت آن افزایش سن یا آسیب های گذشته می باشد.

کسانی که به آرتروز مبتلا هستند دچار درد مفاصل، خشکی و محدودیت حرکتی میشوند، البته علائم پیش آمده معمولاً با استراحت بهبود پیدا می کند.

اما التهاب مفصلی به عارضه ای گفته میشود که گروهی از مفاصل را تحت تاثیر قرار داده و به صورت حاد و مزمن رخ می دهد.

علت التهاب مفصلی اغلب عفونت، بیمار‌های خود ایمنی یا اختلالات متابولیک است. علائم التهاب مفصلی شامل خستگی عمومی، حس گرما در مفاصل یا درد و ورم است.

علل ابتلا به آرتروز چیست؟

در مورد علل بروز این آسیب باید به عوامل مختلفی اشاره کرد:

سن و ژنتیک

سن و ژنتیک نقش بسیار مهمی در ابتلا به آرتروز دارد، با افزایش سن ممکن است تغییرات طبیعی در غضروف ها اتفاق بیفتد یا مفاصل به طور طبیعی سلامت و کارایی خود را از دست بدهند.

در مورد بروز آرتروز ژنتیک نقش بسیار مهمی دارد معمولاً این ژن ها بر سلامت و کارایی مفاصل تاثیر می گذارند و باعث حساسیت بیشتر به التهاب و آسیب می‌شوند.

آسیب ها و فشار مکرر روی مفصل

برخی از افراد به واسطه فعالیت شغلی خود یا فعالیت ورزشی که انجام می دهند دچار آسیب هایی می‌شوند که ممکن است سلامت مفاصل را به خطر بیندازد.

لازم به ذکر است که اگر فشار مکرر و بیش از حد توان مفصل بر روی آنها اعمال شود شانس ابتلا به آرتروز را نیز بیشتر می کند.

اضافه وزن و سبک زندگی کم تحرک

از دیگر علل ایجاد آرتروز باید به اضافه وزن اشاره کرد، زمانی که وزن بدن از حد نرمال افزایش پیدا می کند و شرایط پایدار می ماند فشار غیر طبیعی به مفاصل وارد میشود که در دراز مدت باعث تخریب آنها خواهد شد.

کسانی که زندگی بی تحرک دارند و هیچ نوع اقدام ورزشی را انجام نمی دهند بیش از دیگران شانس ابتلا به آرتروز را خواهند داشت.

علائم آرتروز

مبتلایان به آرتروز اغلب با توجه به شدت آسیب علائم متفاوتی را تجربه می کنند که در ادامه رایج ترین آنها را بررسی خواهیم کرد:

درد و خشکی مفصل

از شایع ترین علائم آرتروز باید به درد و خشکی مفاصل اشاره کرد.

معمولاً این افراد در طی روز یا بعد از مدت زمان طولانی استراحت متوجه می‌شوند که هنگام حرکت مفصل آنها دچار خشکی شده و تا چند دقیقه یا حتی چند ساعت شرایط به حالت عادی باز نمی گردد.

تورم و کاهش انعطاف مفصل

از شایع ترین علائم آرتروز باید به تورم در مفصل آسیب دیده اشاره کرد، التهاب باعث حس سنگینی در ناحیه مفصل می‌شود که اغلب با قرمزی و حس گرما همراه است.

زمانی که آرتروز پیشرفت می کند مفاصل دچار محدودیت حرکتی می‌شوند و انعطاف پذیری به مرور زمان کاهش می یابد.

صدا یا خش‌ خش هنگام حرکت مفصل

کسانی که به آرتروز مبتلا هستند به مرور زمان متوجه میشوند که هنگام حرکت مفصل صدایی شبیه خش خش شنیده می‌شود.

این صدا معمولاً بر اثر اصطکاک بین سطح غضروف آسیب دیده یا حرکت تاندون ها و رباط ها در اطراف مفصل ایجاد می‌شود.

روش‌ های درمان آرتروز

بیماری آرتروز از آن دسته اختلالات جسمانی است که با هر نوع شدتی که اتفاق بیفتد نیاز به درمان دارد. روش های درمانی عبارتند از:

درمان خانگی و سبک زندگی

اولین اقدام برای درمان آرتروز راهکارهایی است که به بیماران داده میشود تا در خانه مراقبت های تخصصی را شروع کنند.

برای مفاصل آسیب دیده باید مدت زمان بیشتری را برای استراحت در نظر بگیرید تا درد و التهاب کاهش پیدا کند.

اگر بر اثر آرتروز مفاصل متورم می‌شوند و درد حادی ایجاد میشود بهتر است که از گرما برای تسکین درد استفاده کنید و با این کار انعطاف پذیری مفاصل نیز بهتر میشود.

برای درمان خانگی آرتروز ورزش کردن را اولویت قرار داده و از مواد غذایی ضد التهاب مثل ماهی های چرب، میوه و سبزیجات استفاده کنید.

درمان دارویی و تزریقی

اقدام تخصصی دیگر برای درمان آرتروز مصرف داروهایی است که تا حد قابل توجهی برای کاهش درد و التهاب موثر هستند.

داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن برای درمان درد تجویز میشوند، استروئید در موارد شدید آرتروز کاربرد دارد که برای کاهش التهاب مناسب است.

دکتر لیلا یارمحمدی تزریق کورتیکواستروئید یا تزریق هیالورونیک اسید را در این موارد موثر می داند و به روانکاری مفصل و کاهش درد کمک شایانی می کند.

درمان های تخصصی و جراحی

اگر اقدامات اولیه برای درمان آرتروز موثر نباشد پزشکان از روش های تخصصی و حتی جراحی استفاده می کنند.

در این مورد فیزیوتراپی برای تقویت عضلات اطراف مفصل مناسب است و دامنه حرکتی را افزایش می دهد.

در صورت نیاز بیماران تحت جراحی قرار گرفته و با روش هایی مثل آرتروسکوپی، آرتروپلاستی و جراحی تثبیت مفاصل می توان به کاهش درد و اصلاح مفاصل کمک نمود.

پیشگیری از ابتلا به آرتروز

تشخیص دقیق و درمان زودهنگام و تغییرات سبک زندگی سالم به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بسییار کمک می کند.

برخی از راه های پیشگیری از ارتروز عبارتند از:

• توصیه می‌شود که فعالیت ورزشی منظم داشته باشند، با این اقدام می توانند به تقویت عضلات خود کمک کرده و انعطاف پذیری مفصل آسیب دیده را افزایش می دهند.
• فعالیت های کم فشار مثل پیاده روی در سطوح مناسب یا شنا و دوچرخه سواری گزینه های بسیار خوبی هستند که باعث بهبود شرایط مفاصل می‌شوند.
• با حفظ وزن مناسب فشار وارد بر مفاصل را می توان کنترل کرد، برای این کار علاوه بر ورزش کردن بلکه داشتن رژیم غذایی سالم و حاوی مواد مغذی ضروری است.
• اگر به آرتروز مبتلا هستید از مفاصل آسیب دیده به خوبی مراقبت کنید، برای کاهش فشار و جلوگیری از صدمات بیشتر از لوازم کمکی استفاده کرده و از انجام حرکت های تکراری خودداری نمایید.