تزریق سلول های بنیادی یکی از روش های درمانی است که امروزه همواره در حال توسعه و گسترش است.
می توان از آن برای درمان طیف وسیعی از بیماری ها استفاده کرد.
سلول های بنیادی خاصیت ترمیم کنندگی بسیار بالایی دارند و با تکثیر شدن سریع به رفع مشکلات مختلف کمک می کنند.
به همین دلیل این روش درمانی ایمن و بسیار سازگار با بدن انسان است، که در درمان بخش گسترده ای از بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.
سلول بنیادی چیست؟
سلول های بنیادی همان سلول هایی هستند که می توانند به انواع سلول های بدن تبدیل شوند و ترمیم وسیع و صحیحی در بخش های آسیب دیده اعمال میشود.
سلول بنیادی در مغز استخوان، خون بند ناف نوزاد و چربی بدن تولید میشود که می تواند در ترمیم قسمت های آسیب دیده و جایگزین برای سلول های از بین رفته مورد استفاده قرار بگیرد.
از آنجایی که سلول های بنیادی پایه و اساس سایر سلول های بدن هستند.
به آنها سلول بنیادی گفته میشود که می توانند به سایر سلول ها به آسانی تبدیل شوند، این سلول ها به طور کامل تخصص نگرفته و توانایی تبدیل شدن دارند.
مزایای تزریق سلول های بنیادی برای درد مفاصل
- ترمیم بافت های آسیب دیده
- ترمیم غضروف های تخریب شده
- کاهش التهاب
- تسکین درد مفاصل
- بهبودی بسیار سریع
- تحریک رگ سازی و ایجاد فاکتور رشد
- عدم نیاز به جراحی جهت تعویض مفصل
- کند شدن روند پیشرفت بیماری
- ایمنی بالا و کم تهاجمی بودن
- دوره نقاهت بسیار کوتاه
- افزایش دامنه حرکتی مفصل
- ایجاد تغییرات ساختاری پایدار
- اثرگذاری طولانی مدت
- قابلیت انجام با سایر درمان ها
مراحل تزریق سلول های بنیادی

یکی از موضوعات بسیار مهم در مورد تزریق سلول های بنیادی با هدف درمان و بهبود مشکلات مفاصل این است که، تمامی مراحل آن به درستی و تحت نظارت متخصصانی انجام شوند.
در این زمینه اطلاعات و عملکرد فوق العاده ای دارند.
ارزیابی و معاینه اولیه بیمار
برای تزریق سلول های بنیادی با اهداف مختلف و حتی درمان مشکلات مفصلی ابتدا نیاز است که بیمار تحت معاینه توسط پزشک متخصص مانند دکتر لیلا یارمحمدی قرار بگیرد.
متخصصان با بررسی های فیزیکی دامنه حرکتی مفصل را کنترل کرده و میزان خشکی و صدا دادن مفصل را ارزیابی می کنند.
اگر التهاب، تورم یا تغییر شکلی در مفاصل وجود داشته باشد و قدرت عضلات اطراف مفصل کاهش پیدا کرده باشد، پزشکان احتمالاً تزریق سلول های بنیادی را روش مناسب و موثری می دانند.
در اقدامات اولیه پیش از تزریق سلول های بنیادی نیاز است که بررسی تصاویر پزشکی نیز صورت پذیرد.
پزشکان با انجام ام آر آی یا گاهی سونوگرافی مفصل می توانند وضعیت غضروف ها، بافت های نرم و حتی شدت آرتروز و مشکل مفصل را بررسی کنند.
تصمیم گیری برای انجام این فرایند درمانی و نحوه تزریق و سایر اقدامات درمان تعیین خواهد شد.
تهیه سلول های بنیادی
بخش مهمی از این فرایند درمانی تهیه سلول های بنیادی برای تزریق است.
برای تهیه سلول های بنیادی از سلول های خود بیمار استفاده میشود زیرا روشی ایمن تر با پذیرش بالاتر است.
ولی برای این اقدام مهم پزشکان از روش های متفاوتی استفاده می کنند.
روش اول مغز استخوان
در این روش برای تهیه سلول های بنیادی پزشکان از استخوان ایلیاک در ناحیه لگن استفاده می کنند.
در این فرایند ابتدا بی حسی موضعی انجام میشود و پزشک با وارد کردن سوزن مخصوص مقدار کمی از مغز استخوان را خارج می کند.
نمونه دریافت شده در سانتریفیوژ قرار می گیرد تا سلولهای بنیادی جداسازی شود.
این روش برداشتن سلول های بنیادی مناسب برای ترمیم های عمیق تر است.
ممکن است بیمار در پروسه برداشت سلول های بنیادی درد کمی را متحمل شود.
روش دوم بافت چربی
در این روش پزشکان از چربی شکم یا ران استفاده می کنند که نسبت به روش های قبل رایج تر است.
در این فرآیند پزشکان بعد از اعمال بی حسی موضعی با روش لیپوساکشن سبک مقدار کمی از چربی را خارج می کنند.
پس از آن اقدام به جداسازی سلول های بنیادی مزانشیمی می کنند و برای تزریق آماده میشوند.
تجربه نشان می دهد که خارج کردن سلول های بنیادی از بافت چربی درد بسیار کمتری دارد و می تواند سلول های بنیادی بیشتری را خارج کنند این روش برای درمان مشکلات مفصلی رایج است.
آماده سازی و تغلیظ سلول های بنیادی
اگر برای درمان مشکلات جسمی پزشک تزریق سلول های بنیادی را مناسب بداند مرحله آماده سازی این سلول ها بخش مهم درمان محسوب میشود.
بعد از خارج کردن نمونه سلول های بنیادی مرحله آماده سازی و تقویض سلول های بنیادی صورت می پذیرد.
در ابتدا نمونه گرفته شده در دستگاه سانتریفیوژ قرار می گیرد تا با چرخش سریع اجزای سنگین مثل سلول های قرمز، چربی و بافت از سلول های بنیادی سبک تر جدا شوند.
پس از آن سلول های جدا شده با محلول های استریل شسته میشود تا باقیمانده آنزیم ها، چربی و پلاکت ها حذف شوند.
در تغلیظ سلول های بنیادی پزشک ابتدا سلول های شسته شده را مجدد در سانتریفیوژ قرار می دهد تا حجم مایع کاهش پیدا کند و سلول های بنیادی در واحد حجم افزایش یابد.
بی حسی موضعی محل تزریق
برای تزریق سلول های بنیادی به محل آسیب دیده پزشکان از بی حسی موضعی استفاده می کنند.
معمولاً در این روش داروی بی حسی موضعی مانند لیدوکائین به پوست و بافت زیر جلدی تزریق میشود.
هدف اصلی کاهش درد و ناراحتی بیمار هنگام تزریق است و مدت اثر آن حدوداً ۲ ساعت است.
تزریق سلول های بنیادی به محل آسیب
برای تزریق دقیق و صحیح سلول های بنیادی به بخش آسیب دیده پزشکان از روش تصویربرداری کمک می گیرند.
ابتدا پزشک با سونوگرافی محل مورد نظر را مشخص کرده و سوزن را دقیقاً در همان ناحیه قرار می دهند.
تزریق دقیق و صحیح سلول های تغلیظ شده و انجام این فرآیند به آرامی باعث میشود تا افراد بیشترین میزان اثرگذاری را دریافت کنند.
مراقبت های پس از تزریق سلول های بنیادی
در ادامه مواردی که باید بعد از تزریق سلول های بنیادی رعایت کنیم آشنا میشویم.
استراحت در روزهای اول
بعد از تزریق سلول های بنیادی نباید هیچ نوع فشار مستقیم بر روی مفصل درمان شده اتفاق بیفتد.
از دویدن، بلند کردن اجسام سنگین و هرگونه فعالیت غیرضروری خودداری نمایید.
کمپرس سرد
برای جلوگیری از تورم بعد از تزریق سلول های بنیادی می توانید، هر ۳ الی ۴ ساعت یک بار به مدت ۲۰ دقیقه از کمپرس سرد استفاده کنید.
پرهیز از مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی

این دسته از داروها می توانند روند ترمیم سلول های بنیادی را مختل کنند.
بهتر است که از داروهایی مثل ایبوپروفن، ناپروکسن و آسپرین استفاده نکنید.
مراقبت از محل تزریق
اگر بعد از تزریق سلول های بنیادی در بخش های آسیب دیده حس خارش یا سوزش دارید به هیچ عنوان محل تزریق را لمس نکنید.
محل تزریق باید کاملاً تمیز و خشک نگه داشته شود و اگر قرمزی، ترشح یا التهاب شدید را مشاهده می کنید با پزشک در میان بگذارید.
تغذیه مناسب
پس از تزریق سلول های بنیادی با داشتن رژیم غذایی حاوی پروتئین، ویتامین های D و C و انواع مواد معدنی مثل روی و منیزیم به ترمیم سریع تر بخش های آسیب دیده و اثرگذاری بیشتر سلول های بنیادی کمک کنید.
پرهیز از الکل و سیگار
از مراقبت های مهم بعد از تزریق سلول های بنیادی این است که مصرف الکل و نیکوتین را متوقف کنید.
زیرا این مواد می توانند روند ترمیم سلولی را کند می کنند و نتیجه درمان را تغییر می دهند.
انجام جلسات فیزیوتراپی
اگر برای درمان مشکلات مفصلی تزریق سلول های بنیادی را انجام می دهید.
مهم است که در دوره های بعد از تزریق برای تقویت عضلات اطراف مفاصل فیزیوتراپی انجام دهید، تا در نهایت این روش ها به صورت مکمل سبب بهبود دامنه حرکتی مفصل شود.
هزینه تزریق سلولهای بنیادی برای مفاصل
عوامل موثر بر هزینه تزریق سلول های بنیادی شامل منبع سلول های بنیادی، نوع تزریق و تعداد مفاصل آسیب دیده است.
پزشکان معتقدند که خارج کردن سلول های بنیادی از چربی کمترین میزان هزینه را دارد.
در حالی که استفاده از سلول های بنیادی مغز استخوان هزینه های بیشتری را برای بیماران ایجاد می کند.
در میزان هزینه های این فرایند درمانی تجهیزات پردازش و آزمایشگاهی که مورد استفاده قرار می گیرد نیز اثرگذار است.
ضمن اینکه تجربه و تخصص پزشک و هزینه ای که بابت این دستمزد دریافت میشود بر هزینه نهایی موثر خواهد بود.